فاطمه جان احمدى

188

تاريخ فرهنگ وتمدن اسلامى ( فارسي )

بىهدف و سردرگم نيستند . هدف هنر اسلامى رسيدن به قرب الى الله است و اين هدف براى همهء كسانى كه در معرض هنر ناب اسلامى قرار مىگيرند ، قابل حصول و شهود است . 5 . پايا و ماندگار : از آنجا كه منشأ هنر اسلامى فطرت آدمى و اساس آن تعاليم قرآنى و الهى است ، جاودانگى در اصل هنر اسلامى موج مىزند . هنرمند مسلمان به‌تمامى مىكوشد تا بهترين محصول را به جامعه عرضه كند ؛ محصولى كه گنگ و نامفهوم نيست و بينندگان و يا شنوندگان آن ، همهء پيام هنرمند را دريافت مىكنند . بنابراين براى هميشه تاريخ زنده ، پويا و پرتحرك است . 6 . اخلاقى بودن : هنر اسلامى هرگز برخاسته از اميال زودگذر بشرى نيست ، بلكه با نگاهى آسمانى به جستجوى زيبايى پرداخته ، بهترين پيام‌هاى اخلاقى را به جامعه عرضه مىدارد . 7 . بر آمدن از يك حقيقت اعتقادى : هنر اسلامى اهدافى و الا را دنبال مىكند و همه‌جا را تجلى ذات اقدس او مىبيند . 8 . وسيله‌اى براى رسيدن به قرب الهى : در سايه‌سار هنر اسلامى مىتوان به مجهولات جهان خلقت پى برد . بر پايه اين تلقى ، هنر اسلامى نردبان معرفت الهى است . 9 . اميدبخش و پرنشاط : هنر اسلامى زايل‌كنندهء نااميدى و افسردگى ، پرتحرك و موجَد حركت است ، از اين رو ضمن از ميان بردن درد و رنج ، نور و اميد به دل‌ها مىتاباند و نجات‌بخش حيات جمعى و فردى است . 10 . مردمى و همگانى : اين هنرِ عام‌فهم و عموم‌پسند در خدمت مردم و براى آنهاست ، ازاين‌رو از متن جامعه بر مىخيزد و همه آحاد ملت را در بر مىگيرد . « 1 » هنر اسلامى از آغاز تا فروپاشى عباسيان 1 . هنر اسلامى از آغاز تا عصر امويان رشد و گسترش هنرهاى اسلامى به گونه‌اى سريع و شگرف بود كه نمونه و شبيه آن در تاريخ كمتر يافت مىشود . بىترديد در زمان استقرار حكومت پيامبراكرم صلى الله عليه و آله در مدينه ، از هنر به معناى خاص آن كمتر اثرى وجود داشت . البته بخش‌هاى مرتبط با صنايع دستى و يا فلزكارى و منسوجات خالى از تجليات هنرى نبود ، اما بىگمان به‌دليل عدم تداخل اين بخش با فرايند شكل‌گيرى هنر دينى

--> ( 1 ) . بنگريد به : كارل جى دورى ، هنر اسلامى ، ترجمه رضا بصيرى ، ص 123 ؛ غلامرضا اعوانى ، « تجلى جمال الهى در آئينه خيال » ، فصلنامه هنر ، ص 86 ؛ على قائمى ، ديدگاه اسلامى هنر ، ص 117 .